Haci Bektas Veli - Makalat

Makalati Haci Bektasin bizzat kendisi mi Arapca yazmistir, yoksa kendisinden edinilen ve ögrenilen bilgiler, biri tarafindan mi Arapca kitap haline sokulmustur Kesin bilinmemektedir. Zamanin Imaminin ve büyük inanc önderlerinin sözlerini, konusmalarini yasarken veya ölümünden sonra müritleri-ögrencileri tarafindan toplayip kitaplastirma gelenegi 5. Imam Muhammed Bakir ö. 733-4 dönemine kadar inmektedir. Onun, tarafimizdan hazirlanip Türkcede yayinlanan Ummül Kitab adli yapiti ilk örneklerden biridir. Ayrica Haci Bektasin dervisleriyle konusmalarini, bazi ögütleri ölümünden sonra toplanip yazildigi ve bunun Farscaya cevrilerek, bir müstensihin farkli konulari ve degisik yazarlarin risalelerini topladigi elyazmasi Mecmuanin icinde Fevaid Ögütler adiyla yayinladigi bilinmektedir. Makalat da tipki Seyh Bedreddinin 13578-1420 Varidati gibi ayni sorunsalligi tasimaktadir. Olasidir ki ikisi de daha cok Arapca bilen Sünni din bilginleri ve Medrese mollalari arasinda okunmasi ve batini inanc ve düsüncelerin tanitilmasi ve yayilmasi icin hazirlanmistir. Makalatta esas, Alevi-Bektasi inancindaki seriat, tarikat, marifet ve hakikat adlariyla dört kapi ve onlardan kirk makaminin aciklanmasi; inancin felsefesi ve yol ilkeleri yer almakla birlikte, mantik ve maddi dünyaya dönük yasam felsefesi ve yazildigi cagin bilim anlayisi üzerinde bilgiler de bulunmaktadir. Ancak yapitin icine girilip, derinligine inildiginde bunlarin ayirdina varilabilir.