Autor/-in: Kishor Dnyaneshwar Rithe

किशोर ज्ञानेश्वर रिठे हे सध्या Bombay Natural History Society (BNHS), मुंबईचे संचालक असून गेली २५ वर्षे वन, वन्यजीव आणि पर्यावरण संवर्धन क्षेत्रात कार्यरत आहेत. संगणक अभियंता म्हणून कारकीर्द सुरू केल्यानंतर त्यांनी २००० पासून पूर्णवेळ निसर्गसंवर्धनासाठी स्वतःला वाहून घेतले. अमरावती विद्यापीठातून संगणक अभियांत्रिकीतील पदवी व पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी University of St Andrews, University of Oxford तसेच थायलंड व युगांडा येथे वन्यजीव व्यवस्थापन, संवर्धन आणि पर्यावरण शिक्षणाचे विशेष प्रशिक्षण घेतले. त्यांनी १९९१ मध्ये निसर्ग संरक्षण संस्था, अमरावती आणि २००१ मध्ये सातपुडा फाउंडेशनची स्थापना करून सातपुडा परिसरातील वन्यजीव संवर्धन, पर्यावरण संरक्षण आणि जनजागृतीसाठी महत्त्वपूर्ण कार्य केले आहे. ते केंद्रीय वन्यजीव मंडळासह केंद्र व विविध राज्य शासनांच्या अनेक समित्यांवर कार्यरत राहिले आहेत. त्यांच्या 'सातपुड्याचा सातबारा', 'रानावनाचे मूड्स', 'हिरवा संघर्ष', 'मिशन सातपुडा' यांसारख्या पुस्तकांना विशेष लोकप्रियता मिळाली आहे. पर्यावरण आणि वन्यजीव संवर्धन क्षेत्रातील उल्लेखनीय योगदानाबद्दल त्यांना महाराष्ट्र साहित्य परिषद पुरस्कार, लोकमत साहित्य पुरस्कार, दैनिक सकाळ सन्मान, महाराष्ट्रांची गिरिशिखरे पुरस्कार यांसह अनेक राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय पुरस्कारांनी गौरविण्यात आले आहे. वन्यजीव संरक्षण, पर्यावरण संवर्धन आणि सातपुडा क्षेत्राच्या विकासासाठी केलेल्या त्यांच्या योगदानामुळे ते देशातील अग्रगण्य पर्यावरण अभ्यासक आणि संवर्धन कार्यकर्त्यांपैकी एक मानले जातात.